Banner-afbeelding

Een jaar of twee geleden benaderde Gerard Bierens van de Universiteitsbibliotheek van de Radboud Universiteit ons met het verzoek om mee te denken over het inzetten van multitouchtechnologie om de bibliotheekdiensten beter toegankelijk te maken. De UB had al langer een multitouch tafel in huis, maar volgens Gerard was duidelijk dat er met deze interactieve schermen meer mogelijk moest zijn.

Conceptontwikkeling

Samen met een team met leden vanuit verschillende hoeken van de Radboud Universiteit zijn we een aantal concepten gaan ontwikkelen. Aan de hand van eerdere gedane onderzoeken bedachten we twee concepten, een die gericht was op samenwerking tussen studenten, en één die gericht was op de bestaande online diensten, zoals de ‘repository’ waarin publicaties van wetenschappers worden opgenomen, RUQuest en Ask Your Librarian (de digitale balie).

Een van de schetsen bestond bijvoorbeeld uit een ‘touch-wall’ waarop studenten hun eigen projecten en onderzoeken zichtbaar konden maken.

Conceptschets

Uiteindelijk is het definitieve concept een samensmelting geworden van de twee ideeën. We kozen daarbij voor een staande oplossing die niet alleen de repository, maar allerlei online dienstverlening liet zien. Omdat veel gegevens aan een locatie (bijvoorbeeld een faculteit of computerruimte) hangen hebben we gekozen voor een interactieve plattegrond als basis van de visualisatie.
Ik vroeg Gerard waarom hij voor deze vorm van visualisatie heeft gekozen;

“Op basis van de ervaringen uit het verleden wisten we al vrij goed wat niet zou werken (navigeren mbv virtuele toetsenborden bijvoorbeeld). Het samen met DOKLAB uitgevoerde onderzoek (gebruikersobservaties, interviews, KPI rapporten) maakte inzichtelijk dat er veel behoefte is aan feitelijke en actuele informatie. Denk bijvoorbeeld aan actuele openingstijden, het aantal vrije pc-werkplekken op een locatie, nieuws en evenementen. Tijdens een brainstormsessie ontstond al snel het idee om zulke informatie te presenteren op een interactieve 3D-plattegrond van de Radboud Universiteit campus.”

“Er is goed nagedacht over de onderliggende architectuur. Koppelingen met allerlei datastromen op de achtergrond garandeert een voortdurende stroom van nieuwe content. Door deze in een visueel aantrekkelijke weergave van de RU campus te presenteren, wordt gebruik van het multitouchscherm aangemoedigd. Uit nieuwsgierigheid wil men immers toch wel even kijken naar wat het scherm weet over de eigen faculteit.”

Interface van de applicatie

Informatie gekoppeld aan de gebouwen verschijnt zodra je een gebouw aanklikt

Hoewel veel van die informatie al beschikbaar is hebben we gekozen om het op een fysiek scherm te presenteren, in plaats van bijvoorbeeld in de vorm van een mobiele applicatie. Gerard vertelt:

“Het scherm is een echte blikvanger in de hal van de UB, de functie is daarmee specifiek anders dan die van een mobiele applicatie. Wel heeft er een mooie vorm van kruisbestuiving plaatsgevonden. In november 2014 lanceren we onze nieuwe (ook mobiele) website (www.ru.nl/ubn), deze gaat voor een aantal onderdelen van dezelfde datalaag gebruik gaan maken als het multitouchscherm.”

Zichtbaar maken van online diensten

We denken dat bij veel organisaties het nuttig is om na te denken over het fysiek beschikbaar maken van online diensten. Sommige online dienstverlening is zeer nuttig, maar is niet bekend genoeg om gevonden te worden. Door deze diensten letterlijk in de virtuele etalage te zetten op een plek op de campus waar veel studenten dagelijks langskomen verhogen we de kans dat ze, vaak voor de eerste keer, in aanraking komen met de bronnen en diensten.

Ook voor de Radboud Universiteit is de fysieke ruimte nog steeds zeer belangrijk:

“De diensten van de universiteitsbibliotheek worden in toenemende mate digitaal aangeboden. Toch blijft de fysieke ruimte een factor van belang, de dagelijkse bezetting is zeer hoog, studenten hechten veel waarde aan de bibliotheek als leer- en werkomgeving.”

Plaatsing van het scherm

Om de applicatie goed te testen hebben we de 84” touch-wall eerst in Delft opgebouwd en hebben we de opstelling enkele weken proef laten draaien. Het optimaliseren voor een 84” touchscreen met een 4K resolutie vroeg om vernuftige oplossingen.

IMG_20140515_094052

De uiteindelijke verhuizing naar de hal van de Radboud Library had nog wel wat voeten in de aarde. Het scherm kon dan wel in een stuk verplaatst worden in een vrachtauto maar moest in Nijmegen uiteindelijk ook nog wel door de deur passen. Door de wielen onder het frame vandaan te halen werd de benodigde 11 centimeter gewonnen om het geavanceerde scherm op een mat onder de dorpel door te schuiven.

Hoe zit het technisch in elkaar?

Voor de ontwikkeling van de plattegrond zijn we afgeweken van onze standaardontwikkelomgeving. DOKLAB ontwikkelt veel applicaties in .NET en we gebruiken daarvoor WPF om front-ends te bouwen. Voor deze applicatie wilden we graag gebruik maken van een 3D omgeving en zijn we uitgeweken naar Unity3D. Unity bleek enorm flexibel te zijn in het gebruiken voor deze omgeving. Met behulp van een custom-touch library voegden we multitouch ondersteuning toe en door het gebruiken van NoesisGUI konden we alsnog met XAML aan de slag voor het maken van de interface. Deze combinatie gaf ons een hoop flexibiliteit tijdens de ontwikkeling. Door de data op een aparte server beschikbaar te stellen kunnen we ook eenvoudig uitbreidingen toevoegen aan het scherm zonder dat we daarvoor een update van de 3D applicatie zelf moeten doen.

Unity Editor

Ook de samenwerking met de Radboud developers en de ontwikkeling die het project in gang heeft gezet voor wat betreft het samenbrengen van data op 1 centrale laag waren bijzonder om mee te maken.

Volgens Gerard zijn de mogelijkheden van een plattegrond enorm:

“Er broeien alweer diverse ideeën in de organisatie, zoals uitbreiding van de campusplattegrond met een ‘floor map’ van de centrale bibliotheek en het uitnodigen van
studenten voor een API-programmeerwedstrijd. Mogelijkheden genoeg, wordt vervolgd!
Voor wat betreft de multitouch-technologie, daarvan is voorspelbaar dat de mogelijkheden alleen maar in duizelingwekkende vaart zullen toenemen. De uitdaging voor ons als bibliotheek is om daar zo optimaal mogelijk gebruik van te maken.”

De API stellen we binnenkort open voor studenten, onder beheer kunnen zij straks zelf databronnen toevoegen aan het scherm. Na goedkeuring van een beheerder verschijnen die automatisch op het scherm. Zo blijft de content op het scherm interessant en uniek, wat er voor zorgt dat studenten de toepassing zullen blijven gebruiken.

 

Banner-afbeelding

Begin 2013 zijn we begonnen met het ontwikkelen van een concept voor het vertellen van verhalen in het Eemhuis. Het Eemhuis is de nieuwe huisvesting van Scholen in de Kunst, Bibliotheek Eemland, Archief Eemland en kunsthal KAdE.

In het nieuwe Eemhuis wilde de bibliotheek graag verhalen over Amersfoort schenken aan de stad. Dit prachtige nieuwe gebouw bestaat uit 7 terassen. Op het bovenste terras, met uitzicht over de bibliotheek, zou een multitouchtafel geplaatst worden.

Samen met Karin Horst van Bibliotheek Eemland hebben we nagedacht over de vorm van deze applicatie. Karin werkt veel samen met lokale schrijvers. In de praktijk werkt dat prima:

‘Omdat ik wat voor hen doe, doen zij ook regelmatig wat voor mij… In de openingsweek hadden we bijvoorbeeld een dag met een culinair thema. Een paar schrijvers van kookboeken zijn die dag ook geweest met een lezing en / of hapjes. Uiteraard konden zij hun boek promoten. Er zijn schrijvers op tal van gebieden, dus dit concept is ook enorm uit te breiden.’

Multitouchta

De bibliotheek koos ervoor om multitouch techniek in te zetten om de verhalen, zoals bijvoorbeeld ‘Ander Licht’ van Rosita Steenbeek en ‘Meneer Sadek en de anderen’ van Kaweh Modiri, aan het publiek te tonen.

‘Om de link tussen verhalen en andere media goed onder het voetlicht te brengen kozen we voor multitouch technologie. Ook vanwege de interactie en mogelijkheid tot aanvullen. We willen hier nog actiever mee aan de slag, bijvoorbeeld gebruikers iets kunnen meegeven of gebruikers laten reageren.

Multitouch is zeer geschikt voor het vertellen van verhalen, maar de diversiteit in de verhalen maakte dat we goed moesten nadenken over de vorm. We besloten samen met Bibliotheek Eemland om een nieuwe vertelvorm voor de verhalen te bedenken en daarna de verhalen daarin te gieten. We ontwikkelden een CMS waarin de bibliotheek eenvoudig multimediale verhalen kon aanmaken. Beheerders kunnen samen met bijvoorbeeld redacteurs of vrijwilligers online de tafel vullen met bijvoorbeeld foto’s, tekst en videos. Maar ook het toevoegen van een plattegrond, quiz of poll is mogelijk. De elementen kunnen binnen het CMS geordend worden op een manier waarop er een soort consistentie binnen de verhalen onstaat. Door het CMS staat de inhoud van de tafel niet vast. Het is mogelijk om later nog verhalen toe te voegen zonder dat de bibliotheek daarvoor weer opnieuw ons moet inschakelen.

Verhaal Rosita Steenbeek

Ook voegden we in het CMS een koppeling naar de beeldbank van het Archief Eemland toe. Als de bibliotheek in het verhaal beelden uit het archief wil gebruiken dan hoeven ze die niet meer handmatig te downloaden of te bestellen, maar kunnen ze vanuit het CMS meteen hoge(re) resolutie beelden uit het archief zoeken en importeren. Op de tafel wordt automatisch melding gemaakt van de relatie met het archief en het bestelnummer voor bezoekers die de foto graag ook willen hebben.

‘Het vullen van de tafel is niet moeilijk. De link met het archief is daarbij een waardevolle. Het enige wat ik soms nog wel mis is de mogelijkheid om naar websites te gaan alhoewel ik me ook realiseer dat de reden daarvan is dat je mensen dan ook kunt verliezen.’

Sinds enkele weken is de applicatie in het Eemhuis te bewonderen, met daarop nu vier verhalen. In de toekomst verwacht Karin dat er nog verhalen worden toegevoegd. Zo denkt ze aan een culinair verhaal (Ilja Gort is bijvoorbeeld Amersfoorter). Ook willen ze de regio meer zichtbaar maken op de tafel, dus moeten er verhalen op komen die zich afspelen in Bunschoten/Spakenburg, Baarn, Leusen en Woudenberg.

DOKLAB gaat een applicatie met vergelijkbare mogelijkheden ook beschikbaar stellen aan andere bibliotheken en organisaties. Wil je daar meer over weten neem dan contact met ons op.

Banner-afbeelding

Sinds meer dan een jaar hebben we bij Doklab de Extreme Library Makeover als onderdeel van de consultancy producten. Het idee voor de Extreme Library Makeover (ELM) is geboren uit de vele vragen die we bij Doklab binnen kregen over met name de implementatie van innovatie in bibliotheekorganisaties. Een van de terugkerende vragen is waar de prioriteiten gelegd moeten worden en of er succesvolle projecten in bibliotheken over heel de wereld als voorbeeld kunnen dienen. Bibliotheken werken over het algemeen met beperkte budgetten en kunnen het moeilijk veroorloven om verkeerde beslissingen te nemen en de ELM biedt de juiste handvatten om de goede keuzes te maken en het personeel mee te nemen in het enthousiasme voor vernieuwing.

“Ik geloof heel erg in talenten. Talent management moet hoog op de agenda”

Miranda van der Meer – Bibliotheek aan den IJssel

In de periode tussen 2007 en 2014 hebben we (Jaap van de Geer en Erik Boekesteijn) een wereldreis langs bibliotheken gemaakt en een onderzoek gedaan naar hoe bibliotheken omgaan met de uitdagingen die deze tijd van digitalisering met zich meebrengt. Tijdens de reizen en presentaties over heel de wereld en het internationale praatprogramma over bibliotheken, This Week in Libraries, heeft Doklab een uniek kennisnetwerk opgebouwd.

Met de ELM brengt Doklab dit stuk expertise naar de bibliotheken toe en deelt deze met het door de organisatie geselecteerde team van medewerkers. Om de focus scherp op de vraagstelling te houden is bewust gekozen voor een intensief ‘Hogedrukpan’ traject van 3 dagen om zo het meest uit de ELM te halen. Binnen deze 3 dagen vinden er groepsessies/presentaties plaats, een aantal persoonlijke interviews met teamleden en gesprekken met klanten en met mensen op straat.

De gesprekken en indrukken worden net als tijdens onze reizen allemaal vastgelegd op video. Na de drie intensieve dagen nemen we alle indrukken weer mee om ze te verwerken en eventueel waar nodig nog door te spreken met andere specialisten die bij Doklab werken zoals programmeurs en industrieel ontwerpers of met mensen in het netwerk. De resultaten worden dan uiteindelijk verwerkt in een digitaal rapport voor op de iPad.

Een van de gegenereerde en gevisualiseerde oplossingen.

Een van de gegenereerde en gevisualiseerde oplossingen.

In dit rapport staan conclusies, aanbevelingen en een aantal ideeën met stappen om ze uit te voeren en worden relevante foto’s, video’s en illustraties verwerkt ter ondersteuning. Een belangrijk voordeel van deze vorm van rapportage is dat het leuk en makkelijk is om de informatie, en met name de videofragmenten, met anderen te delen. Het rapport verdwijnt hierdoor niet zo snel als een papieren rapport in een la of op een stapel op een bureau.

“ We zijn nu heel erg aan het inrichten binnen de muren en er gaat weinig aandacht naar buiten”.

Marc Rodenburg – Centre Céramique – Maastricht

Marc Rodenburg


Marc Rodenburg en Erik Boeksteijn ontdekken de parels in de collecties van Centre Céramique

Inmiddels hebben we de Extreme Library Makeover bij de oa Bibliotheek Kennemerwaard, de Bibliotheek Zuid-Kennemerland, Centre Céramique, de Bibliotheek aan den IJssel en Bibliotheek Breda uitgevoerd en onderhouden we met plezier contact via de speciaal ingerichte Google+ ELM Community, waar wij zelf, maar ook ELM Teamleden van de verschillende bibliotheken kennis kunnen delen. Bibliotheek Zuid-Kennemerland is 21 juni 2014 feestelijk heropend na een zeer succesvolle Makeover.

Veel terugkerende thema’s zijn de zichtbaarheid van de functies van de bibliotheek en hoe de digitale component vorm te geven, maar ook hoe creëer je een innovatieve cultuur en manier van denken in tijden van beperkte financiele middelen. Het is een uitdaging om binnen een beperkte tijd grote levensvragen voor bibliotheken op te helpen lossen, maar de energie, het plezier en de creativiteit die bij de medewerkers loskomen maken deze projecten tot een succes en een onvergetelijke ervaring.

 “ Mijn gevoel is dat de bibliotheek teveel een museum is. Er gebeurt niets”.

Anne Sollie – Bibliotheek Zuid Kennemerland – Bloemendaal